از ديگر آثار قاهره ، بيمارستانى است كه ايوبيان ساخته‌اند . پذيرايى بيماران در اين بيمارستان گونه‌گون است . در اتاقهاى آن ، بسترهايى با پوشش كامل است كه بيماران بر آنها مىخوابند و پرستاران به خدمت ايشان ايستاده‌اند و خوراك و آشاميدنى مناسب حال ايشان را به آنان مىخورانند . ميان دو شهر مصر ( فسطاط ) و قاهره مسجدى است بزرگ كه به ابو العباس احمد بن طولون منسوب است و از مساجد جامع كهن با بنايى زيباست . در شهر مصر ( فسطاط ) مسجد جامعى منسوب به عمرو عاص است كه اكنون ( زمان ايوبيان ) از مساجد مهم قاهرهء قديم ( فسطاط ) است . ميان دو بخش شهر ، كه به وسيله نيل به وجود آمده ، آبادى بزرگ و معتبر و استوار بنيانى است كه به جيزه معروف است و هر هفته يكشنبه بازارى بزرگ در آن تشكيل مىشود و مردم در آنجا گرد مىآيند . ميان جيزه و شهر مصر ( فسطاط ) جزيره‌اى است با خانه‌هاى نيكو و غرفه‌هاى مشرف بر رود نيل كه مركز بازى و گردش است و ميان اين جزيره با شهر مصر ( فسطاط ) خليجى است از نيل كه به اندازه يك ميل در طول جزيره امتداد دارد . در اين جزيره ، مسجد جامعى است كه در آن خطبه مىخوانند و در اين مسجد ارتفاع‌سنجى قرار دارد كه هرساله مقدار افزونى آب نيل را ، هنگام فيضان و طغيان ، با آن مىسنجند . اين ارتفاع‌سنج ستونى است هشت پهلو از مرمر سفيد كه در جايى كه آب هنگام فيضان به صورت تالاب درمىآيد ، نصب مىشود . اين ستون به بيست و دو ذراع و هر ذراع به بيست و چهار جزء به نام انگشت درجه‌بندى شده است . چون فيضان بدان حد رسد كه آب ، نوزده ذراع را فراگيرد ، به نظر اهالى غايت نيكويى مقدار آب در سال است . ميزان متوسط آب نزد ايشان هفده ذراع است . مقدار آبى كه به سلطان ( ايوبى ) حق مىدهد از مصريان خراج بگيرد ، شانزده ذراع و بيشتر از آن است . « 1 » ابن سعيد مغربى هم در وصف قاهره قديم و جديد مىنويسد : فسطاط از نظر كالا بسيار غنى است و قيمت اجناس در آنجا به سبب نزديكى به رود نيل از قاهره ارزانتر است . كشتيهاى حامل كالا در اينجا توقف مىكنند و اجناس وارداتى در همان نزديكيها به فروش مىرسد . اين عمل در

--> ( 1 ) . همان ؛ ص 83 - 84 و 87 - 88 .